Nieuwkomers (asielzoekers, vluchtelingen, statushouders) en ouderbetrokkenheid: het is misschien geen vanzelfsprekende combinatie. In niet-westerse culturen zijn ouders het meestal niet gewend met school samen te werken. Maar voor de kwetsbare nieuwkomers-kinderen, die vaak al van alles hebben meegemaakt, is het van groot belang dat er een goede samenwerking ontstaat tussen hun ouders en de school. Hun toekomst kan er vanaf hangen. Voor scholen, die vaak worstelen met de communicatie met nieuwkomers-ouders, is het heel prettig als er hulp is, om deze samenwerking vlot te trekken.

Schoolmaatjes ouderbetrokkenheid kunnen helpen de samenwerking tussen school en nieuwkomers-ouders te versterken. Omdat ze bij de nieuwkomers thuiskomen en hun situatie beter begrijpen, zijn zij in staat als verbindende schakel te fungeren.

Heeft uw school ondersteuning nodig om de samenwerking met nieuwkomers-ouders te verbeteren? Schakel dan de hulp in van Ouderbetrokkenheid-PLUS, om schoolmaatjes ouderbetrokkenheid te vinden, op te leiden en te begeleiden. Deze maatjes vormen de brug tussen school en nieuwkomersgezin. Ze nemen de nieuwkomers spelenderwijs mee in een voor hen nieuwe cultuur, waarin gelijkwaardig met school wordt samengewerkt rond de schoolontwikkeling van hun kinderen.

 

Schoolmaatjes ouderbetrokkenheid spelen een belangrijke rol in het kleiner maken van diverse barrières:

Taalbarrière
Veel nieuwkomers spreken nog nauwelijks Nederlands en onvoldoende Engels om informatie en wederzijdse wensen en verwachtingen uit te kunnen wisselen. Scholen hebben weinig tijd om de ouders te leren kennen en komen niet goed met hen in contact. Ze weten niet wat de kinderen hebben meegemaakt. Overdracht ontbreekt vaak. Tolken zijn niet altijd beschikbaar en het werken met een telefonische tolkendienst heeft als nadeel dat non verbale signalen niet worden opgepikt. De nieuwsbrief en andere berichten vanuit school worden vaak niet gelezen, waardoor nieuwkomers relevante informatie missen.

Sociale barrière
De ouders hebben vaak geen sociaal netwerk als ze in een gemeente komen wonen, en zitten dan in een sociaal isolement. Door hun lage taalniveau worden ze op school soms aangesproken als kleine kinderen, en niet gelijkwaardig. De ouders zijn meestal onvoldoende vertrouwd met zaken die voor kinderen in Nederland heel belangrijk zijn. De kinderen worden bijvoorbeeld niet meegenomen naar de bibliotheek of krijgen geen zwemles. En omdat ze onze gebruiken niet kennen (zoals sinterklaas, of 1 april) vallen de kinderen gemakkelijk buiten de groep.

Cultuurbarrière
De ouders zijn over het algemeen niet gewend met school samen te werken want ze komen uit culturen waar gelijkwaardige samenwerking meestal niet gebruikelijk is. Soms is het moeilijk afspraken te maken met nieuwkomers, vanwege de cultuurverschillen. Een ja is niet altijd een ja, een nee is niet altijd een nee, en afspraken worden vaak ruimer opgevat dan wij gewend zijn. Veel nieuwkomers hebben het gevoel dat ze hun kinderen niet kunnen helpen met schoolwerk, en zijn zich er dan onvoldoende van bewust dat interesse in wat er op school aan de orde is, het kind enorm steunt in zijn schoolontwikkeling. Ook voorlezen in de eigen taal helpt het kind verder. Er is niet altijd voldoende eigenaarschap bij nieuwkomers (bijvoorbeeld het zelf verantwoordelijkheid nemen voor het regelen van een tolk). Ook verschillen in religie en daarbij behorende gedragsregels kunnen voor een cultuurbarrière zorgen. Waar het voor de een gepast gedrag is om elkaar een hand te geven, kan dat voor een ander ongepast intiem gedrag betreffen.

 

Trauma’s

Schoolmaatjes ouderbetrokkenheid kunnen nieuwkomers en school helpen om problemen ten gevolge van trauma’s te verminderen. Leerkrachten en ouders kunnen soms moeilijk omgaan met kinderen die getraumatiseerd zijn, zeker als niet herkend wordt dat het om een trauma gaat. Kinderen die veel hebben meegemaakt kunnen daar druk en agressief van worden, of ze zijn juist stil en teruggetrokken. Bij harde geluiden zoals het alarm op de eerste maandag van de maand, kunnen ze volledig van slag zijn. Ouders hebben vaak niet door hoe ze hun eigen trauma’s en angsten zonder woorden overdragen op hun kinderen. Kinderen krijgen veel meer mee dan de ouders denken en het risico op de ontwikkeling van trauma is (in tegenstelling tot wat men meestal denkt) groter naarmate het kind jonger is.  Het is moeilijk hierover met de ouders in contact te komen, terwijl juist een gezamenlijke aanpak zo waardevol kan zijn. Het bieden van stabiele relaties is voor de kinderen van levensbelang. Door niet te focussen op het afleren van ongewenst gedrag, maar op het aanleren van gewenst gedrag en het verminderen van stressfactoren, kunnen school en ouders het kind helpen. Wanneer het schoolmaatschappelijk werk nodig is om de zorg voor het kind op te pakken, is toestemming van de ouders vereist. Schaamte is een factor die dit moeilijk kan maken. Schoolmaatjes ouderbetrokkenheid kunnen helpen in de signalering van trauma-problematiek, en het vinden van passende hulp.

 

Nieuwe Schoolmaatjes Ouderbetrokkenheid in Leidschendam-Voorburg gezocht

Voor het project Schoolmaatjes Ouderbetrokkenheid in Leidschendam-Voorburg komen op dit moment tien vrijwilligers wekelijks bij een nieuwkomersgezin thuis. Zij gaan ook met de ouders mee naar de gesprekken op school. Als schoolmaatje helpen ze de ouders om actief en gelijkwaardig samen te werken met school. Zij zijn hiertoe voor de zomervakantie door Ouderbetrokkenheid-PLUS getraind en gekoppeld aan een nieuwkomersgezin. Gedurende het schooljaar krijgen de schoolmaatjes nascholing, bestaande uit twee trainingsavonden, en bovendien zijn er gedurende de looptijd van het project vier begeleide intervisiebijeenkomsten. Op dit moment is er ruimte voor nieuwe vrijwilligers, zie de vacature.  Ook als je pas in het schooljaar 2017-2018 inzetbaar bent kun je contact opnemen. Het betreft een leuke, leerzame en in de tijd begrensde vrijwilligersklus, met een grote maatschappelijke impact.

 

Landelijk project ONS!

Op dit moment is er belangstelling om vergelijkbare projecten elders in het land mogelijk te maken. Een landelijke denktank heeft de voorbereidingen hiervoor getroffen. De naam van het landelijke project is ONS! Hiermee wordt gedoeld op Ouders-Nieuwkomers-School en wordt ook gedoeld op de kracht van het samen optrekken en op de warme onderlinge betrokkenheid. ONS! wordt ondergebracht bij Actief Ouderschap en wordt ondersteund door Ouders en Onderwijs. De vrijwilligers binnen ONS! heten bruggenbouwers.

 

Ervaringen

In een serie blogs staan ervaringen die zijn opgedaan binnen het schoolmaatjesproject weergegeven.
De eerste blog in deze serie is Ambitie helpt, de tweede Een wereld van verschil, de derde Diploma en de vierde Thuis profiteren van Rots en Water.

Meer weten, interesse om zelf een ONS!-bruggenbouwer of -coördinator te worden of interesse om op school een ONS!-project te starten? Neem dan telefonisch contact op met Harriet Marseille (070-3276697 / 06-38193775) of per e-mail (harriet@ouderbetrokkenheidplus.nl).